Του Λάζαρου Τσουμένη
Δημοσιεύτηκε στις 28.08.2010
Μπροστά στο ενδεχόμενο μιας αρχαιολογικής ανακάλυψης, που θα λάβει παγκόσμιες διαστάσεις εφόσον επαληθευτεί, δηλώνει πως βρίσκεται το ζεύγος των καθηγητών Θανάση Παπαδόπουλου, αρχαιολόγου και Λίτσας Κοντορλή-Παπαδοπούλου. Προ ημερών ανακοίνωσαν ότι στην βόρεια Ιθάκη έχουν φέρει στο φως «κτιριακό σύμπλεγμα σε δύο επίπεδα τα οποία επικοινωνούν με κλιμακοστάσια». Στα ανατολικά του συγκροτήματος εντοπίστηκε υπόγεια κρήνη η οποία είναι κτισμένη με αντίστοιχο τρόπο όπως στην Τίρυνθα και τις Μυκήνες, οι οποίες κατασκευάζονταν ώστε να εξυπηρετούν την ύδρευση ακόμα και σε περίοδο πολέμου. Χρονολογείται μάλιστα από εκτιμήσεις Γερμανού καθηγητή υδρολογίας γύρω στον 13ο αιώνα προ Χριστού. Βρισκόμαστε άραγε μπροστά στην ανακάλυψη του βασιλείου του Οδυσσέα και της Πηνελόπης, του μοναδικού ανάκτορου από τα ομηρικά έπη που δεν έχει ανακαλυφθεί; Θα το διαπιστώσουμε. Η πορεία των αρχαιολογικών ερευνών αργά ή γρήγορα θα έχει κατάληξη, εκείνο που έχει σημασία είναι ότι κάποιοι άνθρωποι αναζητούν μεθοδικά και επίμονα το νήμα της αρχαίας ελληνικής ιστορίας. Διότι σε τελική ανάλυση, η Οδύσσεια είναι το στίγμα του πρώτου περιπετειώδους ταξιδιού στην ανθρώπινη ιστορία και από τότε ποτέ δεν έπαψε ο κόσμος ολόκληρος να αναζητεί τη δική του Ιθάκη.
Ασφαλώς στο άκουσμα της είδησης ανάμικτα είναι τα αισθήματα ενός Τρικαλινού που διαπιστώνει ότι σε όλη την Ελλάδα αναζητούν αρχαία ευρήματα αλλά στον τόπο αυτό ελάχιστοι ενδιαφέρονται πραγματικά. Παρότι έχουν γίνει αναφορές για τους αρχαίους θησαυρούς που κρύβει το υπέδαφος, μόνο αποσπασματικές προσπάθειες έχουν αναληφθεί προκειμένου να «αναστήσουμε» το αρχαίο Ασκληπιείο και τις πολιτείες που άνθισαν στους αρχαίους χρόνους. Εν τούτοις τα υπάρχοντα ευρήματα μαρτυρούν ότι παρόμοιες ανακαλύψεις από το παρελθόν όχι απλά θα άλλαζαν, αλλά θα αναδείκνυαν σε πολλά επίπεδα την πορεία του τόπου τα μελλοντικά χρόνια.
Δευτέρα 30 Αυγούστου 2010
Τετάρτη 11 Αυγούστου 2010
Ο Βάσκος, τα Τρίκαλα και η μαζική άθληση
Του Λάζαρου Τσουμένη
8.06.2010
Το είχαμε επισημάνει με αφορμή την περυσινή προσπάθεια του Στέλιου Βάσκου, θα το επαναλάβουμε και τώρα. Αναντίρρητα του αξίζουν θερμά συγχαρητήρια για την τιτάνια προσπάθεια που έφερε σε πέρας και πρέπει να τύχει της ανάλογης τιμής γιατί απέδειξε για μια ακόμα φορά ότι ο αθλητισμός δεν είναι λόγια και ρεκλάμες αλλά οργανωμένη δουλειά και ψυχικά αποθέματα.
Εκείνο όμως στο οποίο πρέπει να προβληματιστούμε και να θέσουμε ερωτήματα έγκειται στη διαφορά μεταξύ του πρωταθλητισμού και της υπερπροσπάθειας σε διαζευκτική θέση με το επίπεδο της ερασιτεχνικής αντίληψης και της αναγκαιότητας του μαζικού αθλητισμού. Είναι γεγονός ότι από τη δεκαετία του ’80 η αναγκαιότητα της μαζικής άθλησης έθεσε κάποιες βάσεις που έφεραν καρπούς στους κόλπους της ελληνικής κοινωνίας, οι άνθρωποι έσπευσαν σε γήπεδα και γυμναστήρια να βελτιώσουν τη φυσική και κατ’ επέκταση την ψυχολογική τους κατάσταση. Συνέβαλαν σε αυτό οι προτροπές της Πολιτείας και η πλαισίωση των αθλητικών χώρων με καθηγητές φυσικής αγωγής που δεν είχαν σε τίποτα να ζηλέψουν από τους επιστήμονες άλλων ειδικοτήτων έτσι ώστε να απομυθοποιήσουν λανθασμένες αντιλήψεις και να απλοποιήσουν την άσκηση για να προσαρμόζεται στις δυνατότητες του καθενός.
Σταδιακά όμως το φαινόμενο όπως άνθισε άρχισε να μαραζώνει. Είτε για λόγους οικονομικούς, είτε συγκυρίας και συνθηκών ζωής, (προσθέστε και τους χορηγούς) άρχισε να εμφανίζεται και το φαινόμενο του ανταγωνισμού όπου το σύνθημα αγωνιζόμαστε για τον αθλητισμό και όχι για τη νίκη υποκαταστάθηκε από τις βλέψεις για διάκριση, καλύτερους χρόνους, αναρωτιέται κανείς γιατί πρέπει σε λαϊκούς αγώνες να υπεισέρχεται ο παράγοντας του ανταγωνισμού.
Εκείνο που έχει σημασία είναι να επιστρέψει η αντίληψη της πραγματικής μαζικής άθλησης, να δημιουργηθούν κατάλληλοι αθλητικοί χώροι και να οργανωθούν φορείς που θα δίνουν την ευκαιρία στον εργαζόμενο, τον σπουδαστή, τον μαθητή, ακόμα και στον συνταξιούχο να γυμνάζεται για να βελτιώνει την υγεία του.
Τούτο πιστεύουμε αποτελεί το στοίχημα της επιτυχούς προσπάθειας του Τρικαλινού πρωταθλητή, διότι δεν νοείται με πόλη με τόσο λαμπρό παρελθόν να μην οργανώνεται πολύπλευρα για να διασφαλίσει ένα καλύτερο μέλλον.
8.06.2010
Το είχαμε επισημάνει με αφορμή την περυσινή προσπάθεια του Στέλιου Βάσκου, θα το επαναλάβουμε και τώρα. Αναντίρρητα του αξίζουν θερμά συγχαρητήρια για την τιτάνια προσπάθεια που έφερε σε πέρας και πρέπει να τύχει της ανάλογης τιμής γιατί απέδειξε για μια ακόμα φορά ότι ο αθλητισμός δεν είναι λόγια και ρεκλάμες αλλά οργανωμένη δουλειά και ψυχικά αποθέματα.
Εκείνο όμως στο οποίο πρέπει να προβληματιστούμε και να θέσουμε ερωτήματα έγκειται στη διαφορά μεταξύ του πρωταθλητισμού και της υπερπροσπάθειας σε διαζευκτική θέση με το επίπεδο της ερασιτεχνικής αντίληψης και της αναγκαιότητας του μαζικού αθλητισμού. Είναι γεγονός ότι από τη δεκαετία του ’80 η αναγκαιότητα της μαζικής άθλησης έθεσε κάποιες βάσεις που έφεραν καρπούς στους κόλπους της ελληνικής κοινωνίας, οι άνθρωποι έσπευσαν σε γήπεδα και γυμναστήρια να βελτιώσουν τη φυσική και κατ’ επέκταση την ψυχολογική τους κατάσταση. Συνέβαλαν σε αυτό οι προτροπές της Πολιτείας και η πλαισίωση των αθλητικών χώρων με καθηγητές φυσικής αγωγής που δεν είχαν σε τίποτα να ζηλέψουν από τους επιστήμονες άλλων ειδικοτήτων έτσι ώστε να απομυθοποιήσουν λανθασμένες αντιλήψεις και να απλοποιήσουν την άσκηση για να προσαρμόζεται στις δυνατότητες του καθενός.
Σταδιακά όμως το φαινόμενο όπως άνθισε άρχισε να μαραζώνει. Είτε για λόγους οικονομικούς, είτε συγκυρίας και συνθηκών ζωής, (προσθέστε και τους χορηγούς) άρχισε να εμφανίζεται και το φαινόμενο του ανταγωνισμού όπου το σύνθημα αγωνιζόμαστε για τον αθλητισμό και όχι για τη νίκη υποκαταστάθηκε από τις βλέψεις για διάκριση, καλύτερους χρόνους, αναρωτιέται κανείς γιατί πρέπει σε λαϊκούς αγώνες να υπεισέρχεται ο παράγοντας του ανταγωνισμού.
Εκείνο που έχει σημασία είναι να επιστρέψει η αντίληψη της πραγματικής μαζικής άθλησης, να δημιουργηθούν κατάλληλοι αθλητικοί χώροι και να οργανωθούν φορείς που θα δίνουν την ευκαιρία στον εργαζόμενο, τον σπουδαστή, τον μαθητή, ακόμα και στον συνταξιούχο να γυμνάζεται για να βελτιώνει την υγεία του.
Τούτο πιστεύουμε αποτελεί το στοίχημα της επιτυχούς προσπάθειας του Τρικαλινού πρωταθλητή, διότι δεν νοείται με πόλη με τόσο λαμπρό παρελθόν να μην οργανώνεται πολύπλευρα για να διασφαλίσει ένα καλύτερο μέλλον.
Ένα βιβλίο – αναφορά στον Απόστολο Καλδάρα
Του Λάζαρου Τσουμένη
Δημοσιεύθηκε στις 23.11.2008
Αυτές τις μέρες κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο «Ιανός, ο μελωδός» το βιβλίο του Νίκου Χατζηνικολάου «Απόστολος Καλδάρας, αναφορά στη ζωή και το έργο του δημιουργού». Ο συγγραφέας, ανεψιός του μουσικοσυνθέτη, γεννημένος στην Αθήνα, βιολόγος και διευθυντικό στέλεχος σε φαρμακευτική εταιρεία, έφερε σε πέρας μια καταπληκτική πράγματι δουλειά καθώς μέσα από αυτή επώνυμοι του λαϊκού τραγουδιού, όπως ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, ο Μάκης Μάτσας, ο Βαγγέλης Κορακάκης και ο γιος του Κώστας μιλούν για τον Απόστολο. Εκείνο που καθιστά τη συγκεκριμένη έκδοση ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι το εκτενές αφιέρωμα στα Τρίκαλα και στα στέκια του ρεμπέτικου μέσα από το οποίο ξετυλίγεται το κουβάρι του χρόνου από τα πρώτα χρόνια της ζωής του στα «Αραπάτικα», τη συνοικία πίσω από το δικαστικό μέγαρο όπου ήρθε σε επαφή και επηρεάστηκε από τους ξεριζωμένους της Μικράς Ασίας, (Σ.Σ. το σπίτι του βρισκόταν πίσω από τη διασταύρωση Αχιλλέως και Αβέρωφ μέχρι πριν λίγα χρόνια όταν το ισοπέδωσε –κι αυτό- η διάνοιξη του δρόμου). Εξιστορώντας τα πρώτα χρόνια της μουσικής παρουσίας του Καλδάρα στα Τρίκαλα, ο συγγραφέας βασίζεται σε εκδόσεις Τρικαλινών συγγραφέων όπως το «Μια σερενάτα στο Ληθαίο» της Μαρούλας Κλιάφα, «Τωρινά και περασμένα και τα παλιά στέκια των Τρικάλων» του Νεκτάριου Κατσόγιαννου καθώς και σε δημοσιεύματα των εφημερίδων «Αναγέννηση» και «Θάρρος».
Το βασικό μέρος της καλλιτεχνικής δημιουργίας αποτελεί ένα ψηφιδωτό, πραγματικό θησαυρό όπου ο συγγραφέας προσπαθεί να διαφωτίσει όλες τις πλευρές κυρίως μέσα από αφηγήσεις επώνυμων καλλιτεχνών, δίνοντας έτσι αντικειμενικές διαστάσεις σε πράγματα που ελάχιστοι γνώριζαν. Ειδικά για την περίοδο των ινδοπρεπών τραγουδιών και την ενασχόληση του Καλδάρα με την εμπορική πλευρά του λαϊκού τραγουδιού ο Χατζηνικολάου τα αποδίδει σε πιέσεις που δέχτηκε από τη δισκογραφική εταιρεία με την οποία συνεργαζόταν και στον ανταγωνισμό που υφίστατο με τους άλλους δημιουργούς.
Στην έκδοση εμπεριέχεται ειδικό κεφάλαιο με τις δημιουργίες του συνθέτη που ηχογραφήθηκαν από το 1946 έως το 1960 στις 78 στροφές, από το 1961 έως το 1972 στα 45άρια, τα Τραγούδια της Μικράς Ασίας, ο Βυζαντινός Εσπερινός, Τελευταία Νύχτα, στίχοι από άλλες ολοκληρωμένες δουλειές, έργα αφιερωμένα στον Καλδάρα και συνοπτική καταγραφή της δισκογραφίας. Ένα πληρέστατο πραγματικά έργο που τιμά τον συνθέτη και τα Τρίκαλα.
Δημοσιεύθηκε στις 23.11.2008
Αυτές τις μέρες κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο «Ιανός, ο μελωδός» το βιβλίο του Νίκου Χατζηνικολάου «Απόστολος Καλδάρας, αναφορά στη ζωή και το έργο του δημιουργού». Ο συγγραφέας, ανεψιός του μουσικοσυνθέτη, γεννημένος στην Αθήνα, βιολόγος και διευθυντικό στέλεχος σε φαρμακευτική εταιρεία, έφερε σε πέρας μια καταπληκτική πράγματι δουλειά καθώς μέσα από αυτή επώνυμοι του λαϊκού τραγουδιού, όπως ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, ο Μάκης Μάτσας, ο Βαγγέλης Κορακάκης και ο γιος του Κώστας μιλούν για τον Απόστολο. Εκείνο που καθιστά τη συγκεκριμένη έκδοση ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι το εκτενές αφιέρωμα στα Τρίκαλα και στα στέκια του ρεμπέτικου μέσα από το οποίο ξετυλίγεται το κουβάρι του χρόνου από τα πρώτα χρόνια της ζωής του στα «Αραπάτικα», τη συνοικία πίσω από το δικαστικό μέγαρο όπου ήρθε σε επαφή και επηρεάστηκε από τους ξεριζωμένους της Μικράς Ασίας, (Σ.Σ. το σπίτι του βρισκόταν πίσω από τη διασταύρωση Αχιλλέως και Αβέρωφ μέχρι πριν λίγα χρόνια όταν το ισοπέδωσε –κι αυτό- η διάνοιξη του δρόμου). Εξιστορώντας τα πρώτα χρόνια της μουσικής παρουσίας του Καλδάρα στα Τρίκαλα, ο συγγραφέας βασίζεται σε εκδόσεις Τρικαλινών συγγραφέων όπως το «Μια σερενάτα στο Ληθαίο» της Μαρούλας Κλιάφα, «Τωρινά και περασμένα και τα παλιά στέκια των Τρικάλων» του Νεκτάριου Κατσόγιαννου καθώς και σε δημοσιεύματα των εφημερίδων «Αναγέννηση» και «Θάρρος».
Το βασικό μέρος της καλλιτεχνικής δημιουργίας αποτελεί ένα ψηφιδωτό, πραγματικό θησαυρό όπου ο συγγραφέας προσπαθεί να διαφωτίσει όλες τις πλευρές κυρίως μέσα από αφηγήσεις επώνυμων καλλιτεχνών, δίνοντας έτσι αντικειμενικές διαστάσεις σε πράγματα που ελάχιστοι γνώριζαν. Ειδικά για την περίοδο των ινδοπρεπών τραγουδιών και την ενασχόληση του Καλδάρα με την εμπορική πλευρά του λαϊκού τραγουδιού ο Χατζηνικολάου τα αποδίδει σε πιέσεις που δέχτηκε από τη δισκογραφική εταιρεία με την οποία συνεργαζόταν και στον ανταγωνισμό που υφίστατο με τους άλλους δημιουργούς.
Στην έκδοση εμπεριέχεται ειδικό κεφάλαιο με τις δημιουργίες του συνθέτη που ηχογραφήθηκαν από το 1946 έως το 1960 στις 78 στροφές, από το 1961 έως το 1972 στα 45άρια, τα Τραγούδια της Μικράς Ασίας, ο Βυζαντινός Εσπερινός, Τελευταία Νύχτα, στίχοι από άλλες ολοκληρωμένες δουλειές, έργα αφιερωμένα στον Καλδάρα και συνοπτική καταγραφή της δισκογραφίας. Ένα πληρέστατο πραγματικά έργο που τιμά τον συνθέτη και τα Τρίκαλα.
Δευτέρα 9 Αυγούστου 2010
Η εξέγερση κατά των Τούρκων και η δημιουργία του νεοσύστατου ελληνικού κράτους
Γράφει ο Λάζαρος Τσουμένης
Μια αξιόλογη μελέτη των πρώτων χρόνων της ελληνικής επανάστασης και εδραίωσης του νεοσύστατου κράτους αποτελεί η έκδοση «Από την Εξέγερση ενάντια στην τουρκική κυριαρχία στην προεδρία του Καποδίστρια». Πρόκειται για το βιβλίο: Christos Papathanassiou «Du soulement la Domination Turque a la presidence de Capodistrias» που μετέφρασε από τα γαλλικά η Μαρίνα Αθ. Λιούλιου η οποία όπως αναφέρει στο εισαγωγικό σημείωμα αποσκοπούσε να το μετατρέψει σε ένα χρηστικό εγχειρίδιο, όπως ήταν και η πρόθεση του συγγραφέα.
Το δοκίμιο είναι μοιρασμένο σε δύο κύρια κεφάλαια, το πρώτο υπό τον τίτλο «Η κατάσταση των Ελλήνων κάτω από τον τουρκικό ζυγό» (εξετάζεται η ύπαρξη «Κράτους ή Έθνους» και η θέση της Εκκλησίας κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας), και το δεύτερο «Οι πολιτικοί θεσμοί», ενώ στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζεται η «δημιουργία ενός Κράτους» 1821-1827, η «Οργάνωση του Κράτους ανατίθεται στον Κόμη Ιωάννη Καποδίστρια», η αξιολόγηση του έργου του και η διάρθρωση του νέου ελληνικού κράτους.
Ο συγγραφέας αναφέρεται στο σημαντικό ρόλο που διαδραμάτισαν οι κοινότητες οι οποίες αποτέλεσαν το συνεκτικό κρίκο για επιβίωση των βυζαντινών θεσμών, παρόλα αυτά η φλόγα της λευτεριάς έβγαλε τους «κλέφτες», ενώ το 14ο αιώνα σχηματίστηκαν φρουρές από χριστιανούς, οι «αμαρτωλοί». Σε ειδικό κεφάλαιο αναλύεται ο ρόλος της Εκκλησίας και η τακτική των Τούρκων προς τους Πατριάρχες, ο ρόλος τους εκθειάζεται από το συγγραφέα, επισημαίνει ότι «τα μοναστήρια γίνονται οι εστίες της πνευματικής ζωής και η ακτινοβολία τους εξαπλώνεται σε όλη την έκταση της αυτοκρατορίας» και ιδιαίτερα το Άγιο Όρος.
Η έκδοση παρουσιάζει περιλαμβάνει κεφάλαια για τις πρώτες προσπάθειες πολιτικής δημιουργίας ενός κράτους ή για την ανύψωση της κεντρικής διοίκησης και σε αυτό συνέβαλαν οι τρεις Εθνοσυνελεύσεις. Η πρώτη στην Επίδαυρο 20 Δεκεμβρίου 1821 που ψήφισε το Προσωρινό Πολίτευμα της Ελλάδας δημιούργησε δύο σώματα το Νομοθετικό και το Εκτελεστικό, ακολούθησε το Βυζαντινό – Ρωμαϊκό Δίκαιο και στις εμπορικές υποθέσεις εφάρμοσε τον Εμπορικό Γαλλικό Κώδικα.
Ακολούθησε η Δεύτερη Εθνική Συνέλευση στο Άστρος Κυνουρίας (1823) με την αναθεώρηση του Συντάγματος όπου κατοχυρώνεται η προστασία της Ιδιοκτησίας, της τιμής και ασφάλειας του ατόμου, κανένα ανθρώπινο ον δεν μπορεί να πουληθεί ή να αγορασθεί, αναγνωρίζεται η Ελευθερία του Τύπου. Η τρίτη περίοδος οργάνωσης του επαναστατημένου Κράτους, ακολουθεί με την Εθνική Συνέλευση που διενεργείται σε δύο φάσεις: Αρχίζει τον Απρίλιο του 1826 στην Επίδαυρο και ολοκληρώνεται τον Μάρτιο του 1827 στην Τροιζήνα. Οι διαφωνίες ανάμεσα σε εκείνους που περίμεναν βοήθεια από την Αγγλία και αυτών που προσέβλεπαν στη Ρωσία, οδήγησαν την Εθνική Συνέλευση, να πάρει σοβαρές αποφάσεις για τη δημιουργία ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους με άσκηση της Εκτελεστικής Εξουσίας από έναν και μοναδικό. Με διάταγμα επιλέχτηκε σαν Πρόεδρος της Ελλάδας για μια θητεία επτά ετών ο Ιωάννης Καποδρίστριας.
Παρακολουθώντας κανείς το νεοσύστατο κράτος διαπιστώνει μια κατεστραμμένη εικόνα όπου ο λαός έχει εξαντληθεί από τους πολέμους και τη φτώχεια. Το έργο του Κυβερνήτη ήταν πράγματι τιτάνιο σε όλους τους τομείς, ξεκινώντας από τον οικονομικό τομέα όπου έκοψε το πρώτο νόμισμα, το «Φοίνικα» και συνήψε δάνειο 60.000.000 φράγκων, δημιούργησε υποδομές για Μεταφορές, εκσυγχρόνισε τη Γεωργία και το Εμπόριο. Μεγάλη βαρύτητα έδωσε στο νομοθετικό τομέα, την οργάνωση δικαστηρίων , εξασφάλισε δωρεά για να κτίσει την πρώτη Παιδαγωγική Ακαδημία. Άσκησε τα καθήκοντά του με συγκεντρωτικό τρόπο εξαιτίας των καταστάσεων της εποχής, αλλά συνέβαλε όσο λίγοι στη διοργάνωση του Ελληνικού Κράτους, στη διαμόρφωση των δομών ζωής του Έθνους. Η δολοφονία του χαρακτηρίζεται και από το συγγραφέα ως άνανδρη – αισχρή πράξη που καταδικάζεται στην εθνική συνείδηση.
*Η Μαρίνα Αθαν. Λιούλιου διπλωματούχος της Γαλλικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης εργάστηκε επί 23 χρόνια ως καθηγήτρια Γαλλικών στον ιδιωτικό τομέα. Παρακολούθησε μεταφραστικά σεμινάρια Γαλλικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης και ασχολείται πλέον με μεταφράσεις κειμένων. Όπως αποδεικνύεται καταφέρνει να προσφέρει πολύτιμο έργο μέσα από την παρουσίαση άγνωστων στο ευρύ κοινό κειμένων που έχουν συγγραφεί σε ξένες γλώσσες.
Μαρίνα Αθαν. Λιούλιου
Από την Εξέγερση ενάντια στην τουρκική κυριαρχία, στην προεδρία του Καποδίστρια
Μετάφραση από τα γαλλικά, Τρίκαλα 2009, σελ. 77
Μια αξιόλογη μελέτη των πρώτων χρόνων της ελληνικής επανάστασης και εδραίωσης του νεοσύστατου κράτους αποτελεί η έκδοση «Από την Εξέγερση ενάντια στην τουρκική κυριαρχία στην προεδρία του Καποδίστρια». Πρόκειται για το βιβλίο: Christos Papathanassiou «Du soulement la Domination Turque a la presidence de Capodistrias» που μετέφρασε από τα γαλλικά η Μαρίνα Αθ. Λιούλιου η οποία όπως αναφέρει στο εισαγωγικό σημείωμα αποσκοπούσε να το μετατρέψει σε ένα χρηστικό εγχειρίδιο, όπως ήταν και η πρόθεση του συγγραφέα.
Το δοκίμιο είναι μοιρασμένο σε δύο κύρια κεφάλαια, το πρώτο υπό τον τίτλο «Η κατάσταση των Ελλήνων κάτω από τον τουρκικό ζυγό» (εξετάζεται η ύπαρξη «Κράτους ή Έθνους» και η θέση της Εκκλησίας κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας), και το δεύτερο «Οι πολιτικοί θεσμοί», ενώ στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζεται η «δημιουργία ενός Κράτους» 1821-1827, η «Οργάνωση του Κράτους ανατίθεται στον Κόμη Ιωάννη Καποδίστρια», η αξιολόγηση του έργου του και η διάρθρωση του νέου ελληνικού κράτους.
Ο συγγραφέας αναφέρεται στο σημαντικό ρόλο που διαδραμάτισαν οι κοινότητες οι οποίες αποτέλεσαν το συνεκτικό κρίκο για επιβίωση των βυζαντινών θεσμών, παρόλα αυτά η φλόγα της λευτεριάς έβγαλε τους «κλέφτες», ενώ το 14ο αιώνα σχηματίστηκαν φρουρές από χριστιανούς, οι «αμαρτωλοί». Σε ειδικό κεφάλαιο αναλύεται ο ρόλος της Εκκλησίας και η τακτική των Τούρκων προς τους Πατριάρχες, ο ρόλος τους εκθειάζεται από το συγγραφέα, επισημαίνει ότι «τα μοναστήρια γίνονται οι εστίες της πνευματικής ζωής και η ακτινοβολία τους εξαπλώνεται σε όλη την έκταση της αυτοκρατορίας» και ιδιαίτερα το Άγιο Όρος.
Η έκδοση παρουσιάζει περιλαμβάνει κεφάλαια για τις πρώτες προσπάθειες πολιτικής δημιουργίας ενός κράτους ή για την ανύψωση της κεντρικής διοίκησης και σε αυτό συνέβαλαν οι τρεις Εθνοσυνελεύσεις. Η πρώτη στην Επίδαυρο 20 Δεκεμβρίου 1821 που ψήφισε το Προσωρινό Πολίτευμα της Ελλάδας δημιούργησε δύο σώματα το Νομοθετικό και το Εκτελεστικό, ακολούθησε το Βυζαντινό – Ρωμαϊκό Δίκαιο και στις εμπορικές υποθέσεις εφάρμοσε τον Εμπορικό Γαλλικό Κώδικα.
Ακολούθησε η Δεύτερη Εθνική Συνέλευση στο Άστρος Κυνουρίας (1823) με την αναθεώρηση του Συντάγματος όπου κατοχυρώνεται η προστασία της Ιδιοκτησίας, της τιμής και ασφάλειας του ατόμου, κανένα ανθρώπινο ον δεν μπορεί να πουληθεί ή να αγορασθεί, αναγνωρίζεται η Ελευθερία του Τύπου. Η τρίτη περίοδος οργάνωσης του επαναστατημένου Κράτους, ακολουθεί με την Εθνική Συνέλευση που διενεργείται σε δύο φάσεις: Αρχίζει τον Απρίλιο του 1826 στην Επίδαυρο και ολοκληρώνεται τον Μάρτιο του 1827 στην Τροιζήνα. Οι διαφωνίες ανάμεσα σε εκείνους που περίμεναν βοήθεια από την Αγγλία και αυτών που προσέβλεπαν στη Ρωσία, οδήγησαν την Εθνική Συνέλευση, να πάρει σοβαρές αποφάσεις για τη δημιουργία ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους με άσκηση της Εκτελεστικής Εξουσίας από έναν και μοναδικό. Με διάταγμα επιλέχτηκε σαν Πρόεδρος της Ελλάδας για μια θητεία επτά ετών ο Ιωάννης Καποδρίστριας.
Παρακολουθώντας κανείς το νεοσύστατο κράτος διαπιστώνει μια κατεστραμμένη εικόνα όπου ο λαός έχει εξαντληθεί από τους πολέμους και τη φτώχεια. Το έργο του Κυβερνήτη ήταν πράγματι τιτάνιο σε όλους τους τομείς, ξεκινώντας από τον οικονομικό τομέα όπου έκοψε το πρώτο νόμισμα, το «Φοίνικα» και συνήψε δάνειο 60.000.000 φράγκων, δημιούργησε υποδομές για Μεταφορές, εκσυγχρόνισε τη Γεωργία και το Εμπόριο. Μεγάλη βαρύτητα έδωσε στο νομοθετικό τομέα, την οργάνωση δικαστηρίων , εξασφάλισε δωρεά για να κτίσει την πρώτη Παιδαγωγική Ακαδημία. Άσκησε τα καθήκοντά του με συγκεντρωτικό τρόπο εξαιτίας των καταστάσεων της εποχής, αλλά συνέβαλε όσο λίγοι στη διοργάνωση του Ελληνικού Κράτους, στη διαμόρφωση των δομών ζωής του Έθνους. Η δολοφονία του χαρακτηρίζεται και από το συγγραφέα ως άνανδρη – αισχρή πράξη που καταδικάζεται στην εθνική συνείδηση.
*Η Μαρίνα Αθαν. Λιούλιου διπλωματούχος της Γαλλικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης εργάστηκε επί 23 χρόνια ως καθηγήτρια Γαλλικών στον ιδιωτικό τομέα. Παρακολούθησε μεταφραστικά σεμινάρια Γαλλικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης και ασχολείται πλέον με μεταφράσεις κειμένων. Όπως αποδεικνύεται καταφέρνει να προσφέρει πολύτιμο έργο μέσα από την παρουσίαση άγνωστων στο ευρύ κοινό κειμένων που έχουν συγγραφεί σε ξένες γλώσσες.
Μαρίνα Αθαν. Λιούλιου
Από την Εξέγερση ενάντια στην τουρκική κυριαρχία, στην προεδρία του Καποδίστρια
Μετάφραση από τα γαλλικά, Τρίκαλα 2009, σελ. 77
Τρίτη 27 Ιουλίου 2010
Δευτέρα 19 Ιουλίου 2010
ΜΑΡΟΥΛΑ ΚΛΙΑΦΑ Η Επιχειρηματικότητα στα Τρίκαλα (1881-1960)
Του Λάζαρου Τσουμένη
Οι άγνωστες όψεις της Οικονομικής Ιστορίας των Τρικάλων από τα τέλη του 19ου αιώνα, όταν η πόλη απελευθερώθηκε από τον οθωμανικό ζυγό, μέχρι τα μέσα του 20ου οπότε είχε μεταβληθεί σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή πολιτεία παρατίθενται στη μελέτη της κ. Μαρούλας Κλιάφα «Η Επιχειρηματικότητα στα Τρίκαλα (1881-1960) – Μια παραγνωρισμένη ιστορία». Όπως εξηγεί η συγγραφέας ο προσδιορισμός του «παραγνωρισμένου» αποδίδεται στην ενδεχόμενη αδιαφορία του κοινού να ενημερωθεί περί της επιχειρηματικής ιστορίας του τόπου η οποία υπήρξε αρκετά ενδιαφέρουσα, ακόμα και συναρπαστική σε ορισμένες πτυχές της. Διαπιστώνει κανείς ότι αποτελεί συνύφανση των μορφών αγροτικής παραγωγής (τσιφλίκια των γαιοκτημόνων) εκεί όπου οι βιομηχανικές και βιοτεχνικές υποδομές εξαρτήθηκαν βασικά από την πρωτογενή παραγωγή (καπνοκοπτήριο, αλευρόμυλοι, πρατήρια ρυζιού, τυροκομεία, εργοστάσια ξυλείας). Κατά τον τρόπο αυτό τίθενται οι βάσεις για την παραπέρα ανάπτυξη των παραγωγικών σχέσεων για τη δημιουργία βιομηχανικών Υφαντηρίων όπως Τεγόπουλου, Κλωτσοτήρα και Σακχαροποιείου Ζωγράφου τα οποία επεξεργάζονταν την πρώτη ύλη και παρήγαγαν τελικό προϊόν προς διάθεση στην αγορά, ενώ σταδιακά πλαισιώνονται από υποδομές στον τομέα των Μεταφορών όπως ο Θεσσαλικός Σιδηρόδρομος (1886), η Ηλεκτρική Εταιρεία Σταματόπουλου που κάλυψε τις ανάγκες ηλεκτροφωτισμού μέχρι την εξαγορά της από τη ΔΕΗ στα τέλη του 1957, η χαλβαδοποιία Μάτη που παρήγαγε και σησαμέλαιο από το σουσάμι, το εργοστάσιο Ζαχαρωδών προϊόντων Σταμουλάκη που παρήγαγε λουκούμια, καραμέλες και κουφέτα με μάστορα τον Τάκη Βάκη. Δίπλα στις μεγάλες βιομηχανικές μονάδες στήθηκαν και μικρότερες όπως τα ποτοποιεία Χατζηστεργίου, Τεγόπουλου, Τσαγκούλη, των τριών πρώτων «πολυκαταστημάτων», το νηματουργείο Τραγανίτη, το Σαπωνοποιείο Σιάχου και Δημητρακόπουλου, όπως και εμπορικά καταστήματα Μαράβα, Δαυίδ, Φασούλα, Τσιναρίδη, Μαλικιώση. Επίσης τα ξυλεργοστάσια Δερπανόπουλου, Σούτητου, Κρίτσα, Ζαρδαβά. Μαυράκη κ.α. Μέχρι και πουροβιομηχανία εγκαταστάθηκε στα Τρίκαλα στις αρχές της δεκαετίας του 1920 με την επωνυμία ΕΒΕΣ που παρήγαγε πούρα Αβάνας και έκανε εξαγωγές με ικανοποιητικά κέρδη. Στα 1926 στην υποβαθμισμένη τότε συνοικία του Αγίου Κωνσταντίνου ο Θεόδωρος Κλιάφας ίδρυσε Ψυγείο – Παγοποιείο που παρήγαγε την εύγευστη λεμονάδα Κλιάφα και παρά την πυρκαγιά το 1931 η βιομηχανία συνέχισε να αναπτύσσεται εισάγοντας πρώτη στην Ελλάδα τα μεταλλικά πώματα crown με τον ανάλογο εξοπλισμό, ενώ μετά την ανάληψη της διεύθυνσης από τον γιο του ιδρυτή, Κώστα, η βιομηχανία αναπτύσσεται αλματωδώς, συνεχίζοντας μέχρι σήμερα την οικογενειακή παράδοση και καθιστώντας τον κοινωνικό της ρόλο ενεργό με τη μετατροπή του παλιού εργοστασίου σε Πολιτιστικό Κέντρο. Σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη διαδραμάτισε η εταιρεία Μπουτ η οποία χάρη στις σύγχρονες μηχανικές εγκαταστάσεις κατασκεύαζε εργαλεία για αποστραγγιστικά έργα και επιδιόρθωνε βλάβες εσκαφέων, τρακτέρ, αυτοκινήτων, κυρίως όμως ανέλαβε και εκτέλεσε σημαντικά αποστραγγιστικά έργα και μεταξύ αυτών την εκτροπή του Ληθαίου ποταμού στη Θεόπετρα. Στα Τρίκαλα σημαντική ήταν η παρουσία ιδιωτικών τραπεζών όπως του Ηλία Κοέν, του Ιούδα Σολομών Μεγήρ και Σία, του Λάζαρου Μουχτάρη, η Τράπεζα Τρικκάλων με μετόχους τους Αλέξανδρο Παπαϊωαννίδη, Χρίστο Ντάκο, Αναστάσιο Σαμαρά, Νικόλαο Αναστασίου και τους αδελφούς Κωνσταντίνο Χατζηγάκη (λειτούργησε μέχρι το 1940), η Τράπεζα Θεοδοσόπουλου που ιδρύθηκε το 1938 και αναδείχθηκε σε ισχυρό οικονομικό παράγοντα της περιοχής μέχρι το θάνατο του τραπεζίτη το 1943 όταν τυχαία βρέθηκε ανάμεσα σε πυρά Γερμανών και του ΕΛΑΣ.
Οι άγνωστες όψεις της Οικονομικής Ιστορίας των Τρικάλων από τα τέλη του 19ου αιώνα, όταν η πόλη απελευθερώθηκε από τον οθωμανικό ζυγό, μέχρι τα μέσα του 20ου οπότε είχε μεταβληθεί σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή πολιτεία παρατίθενται στη μελέτη της κ. Μαρούλας Κλιάφα «Η Επιχειρηματικότητα στα Τρίκαλα (1881-1960) – Μια παραγνωρισμένη ιστορία». Όπως εξηγεί η συγγραφέας ο προσδιορισμός του «παραγνωρισμένου» αποδίδεται στην ενδεχόμενη αδιαφορία του κοινού να ενημερωθεί περί της επιχειρηματικής ιστορίας του τόπου η οποία υπήρξε αρκετά ενδιαφέρουσα, ακόμα και συναρπαστική σε ορισμένες πτυχές της. Διαπιστώνει κανείς ότι αποτελεί συνύφανση των μορφών αγροτικής παραγωγής (τσιφλίκια των γαιοκτημόνων) εκεί όπου οι βιομηχανικές και βιοτεχνικές υποδομές εξαρτήθηκαν βασικά από την πρωτογενή παραγωγή (καπνοκοπτήριο, αλευρόμυλοι, πρατήρια ρυζιού, τυροκομεία, εργοστάσια ξυλείας). Κατά τον τρόπο αυτό τίθενται οι βάσεις για την παραπέρα ανάπτυξη των παραγωγικών σχέσεων για τη δημιουργία βιομηχανικών Υφαντηρίων όπως Τεγόπουλου, Κλωτσοτήρα και Σακχαροποιείου Ζωγράφου τα οποία επεξεργάζονταν την πρώτη ύλη και παρήγαγαν τελικό προϊόν προς διάθεση στην αγορά, ενώ σταδιακά πλαισιώνονται από υποδομές στον τομέα των Μεταφορών όπως ο Θεσσαλικός Σιδηρόδρομος (1886), η Ηλεκτρική Εταιρεία Σταματόπουλου που κάλυψε τις ανάγκες ηλεκτροφωτισμού μέχρι την εξαγορά της από τη ΔΕΗ στα τέλη του 1957, η χαλβαδοποιία Μάτη που παρήγαγε και σησαμέλαιο από το σουσάμι, το εργοστάσιο Ζαχαρωδών προϊόντων Σταμουλάκη που παρήγαγε λουκούμια, καραμέλες και κουφέτα με μάστορα τον Τάκη Βάκη. Δίπλα στις μεγάλες βιομηχανικές μονάδες στήθηκαν και μικρότερες όπως τα ποτοποιεία Χατζηστεργίου, Τεγόπουλου, Τσαγκούλη, των τριών πρώτων «πολυκαταστημάτων», το νηματουργείο Τραγανίτη, το Σαπωνοποιείο Σιάχου και Δημητρακόπουλου, όπως και εμπορικά καταστήματα Μαράβα, Δαυίδ, Φασούλα, Τσιναρίδη, Μαλικιώση. Επίσης τα ξυλεργοστάσια Δερπανόπουλου, Σούτητου, Κρίτσα, Ζαρδαβά. Μαυράκη κ.α. Μέχρι και πουροβιομηχανία εγκαταστάθηκε στα Τρίκαλα στις αρχές της δεκαετίας του 1920 με την επωνυμία ΕΒΕΣ που παρήγαγε πούρα Αβάνας και έκανε εξαγωγές με ικανοποιητικά κέρδη. Στα 1926 στην υποβαθμισμένη τότε συνοικία του Αγίου Κωνσταντίνου ο Θεόδωρος Κλιάφας ίδρυσε Ψυγείο – Παγοποιείο που παρήγαγε την εύγευστη λεμονάδα Κλιάφα και παρά την πυρκαγιά το 1931 η βιομηχανία συνέχισε να αναπτύσσεται εισάγοντας πρώτη στην Ελλάδα τα μεταλλικά πώματα crown με τον ανάλογο εξοπλισμό, ενώ μετά την ανάληψη της διεύθυνσης από τον γιο του ιδρυτή, Κώστα, η βιομηχανία αναπτύσσεται αλματωδώς, συνεχίζοντας μέχρι σήμερα την οικογενειακή παράδοση και καθιστώντας τον κοινωνικό της ρόλο ενεργό με τη μετατροπή του παλιού εργοστασίου σε Πολιτιστικό Κέντρο. Σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη διαδραμάτισε η εταιρεία Μπουτ η οποία χάρη στις σύγχρονες μηχανικές εγκαταστάσεις κατασκεύαζε εργαλεία για αποστραγγιστικά έργα και επιδιόρθωνε βλάβες εσκαφέων, τρακτέρ, αυτοκινήτων, κυρίως όμως ανέλαβε και εκτέλεσε σημαντικά αποστραγγιστικά έργα και μεταξύ αυτών την εκτροπή του Ληθαίου ποταμού στη Θεόπετρα. Στα Τρίκαλα σημαντική ήταν η παρουσία ιδιωτικών τραπεζών όπως του Ηλία Κοέν, του Ιούδα Σολομών Μεγήρ και Σία, του Λάζαρου Μουχτάρη, η Τράπεζα Τρικκάλων με μετόχους τους Αλέξανδρο Παπαϊωαννίδη, Χρίστο Ντάκο, Αναστάσιο Σαμαρά, Νικόλαο Αναστασίου και τους αδελφούς Κωνσταντίνο Χατζηγάκη (λειτούργησε μέχρι το 1940), η Τράπεζα Θεοδοσόπουλου που ιδρύθηκε το 1938 και αναδείχθηκε σε ισχυρό οικονομικό παράγοντα της περιοχής μέχρι το θάνατο του τραπεζίτη το 1943 όταν τυχαία βρέθηκε ανάμεσα σε πυρά Γερμανών και του ΕΛΑΣ.
ΜΑΡΟΥΛΑ ΚΛΙΑΦΑ
Η Επιχειρηματικότητα στα Τρίκαλα (1881-1960)
Μια Παραγνωρισμένη Ιστορία
Εκδόσεις Degiorgio, σελ. 240
Δευτέρα 5 Ιουλίου 2010
Απογοήτευσε η Βραζιλία…
Του Λάζαρου Τσουμένη
3.07.2010
Να λοιπόν που η μεγαλύτερη ποδοσφαιρική διοργάνωση αποδείχθηκε ικανή να δημιουργήσει εκπλήξεις και μάλιστα πρώτου μεγέθους. Ο αποκλεισμός της Βραζιλίας με τα λαμπερά αστέρια και τους εκατομμύρια φίλους σε όλο τον κόσμο αποτελεί την πρώτη σπουδαία είδηση που βρήκε από την έναρξη της διοργάνωσης και πιθανότατα δεν θα υπάρξει άλλο αποτέλεσμα να την επισκιάσει. Απόλυτα δικαιωματική η πρόκριση της Ολλανδίας, της ομάδας των «οράνιε» που πέτυχαν να ανατρέψουν το 0-1 του πρώτου ημιχρόνου, σπάζοντας τα νεύρα των Βραζιλιάνων με την ισοφάριση στις αρχές του δεύτερου ημιχρόνου. Κυρίως όμως το ατού των παικτών από τη χώρα της τουλίπας ήταν το ποδόσφαιρο με επιθετικό προσανατολισμό σε αντίθεση με τους αντιπάλους που αντέστρεψαν τον αιώνιο ρυθμό των ξέφρενων επιθέσεων ρίχνοντας το κύριο βάρος στην άμυνα και αφήνοντας το κυνήγι των γκολ στο ταλέντο των παικτών της επίθεσης.
Εκείνο που δίνει διαστάσεις εντυπωσιασμού στην είδηση του αποκλεισμού της Βραζιλίας δεν είναι απλά η θεώρησή της ως ακλόνητο φαβορί για τον τελικό και φυσικά της κατάκτησης του κυπέλλου, αλλά παράλληλα η διαμόρφωση των ζευγαριών στη συνέχεια καθώς δεν αποκλείεται να προκύψει επανάληψη του τελικού του 1978 ανάμεσα σε Αργεντινή και Ολλανδία ή και του 1974 Γερμανίας – Ολλανδίας. Σημασία έχει ότι όλα από τώρα και στο εξής είναι ανοικτά και κανένα αποτέλεσμα δεν θα ξεπεράσει σε διαστάσεις τη χθεσινή έκπληξη, καθώς οι ομάδες που μετέχουν έχουν επιδείξει αρετές και ικανότητες να σπάσουν κάθε είδους προγνωστικά.
Συμπερασματικά επίσης εκείνο που έχει σημασία είναι να επιστρέψει το ποδόσφαιρο στον επιθετικό προσανατολισμό και να πάψουν οι προπονητές να παίζουν μόνο για το αποτέλεσμα. Μόνο έτσι θα υπάρξει θέαμα αντάξιο των ονομάτων και των δολαρίων που έχουν ξοδευτεί για τη διοργάνωση.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)