Ανεπηρέαστοι προς τις κάλπες

Του Λάζαρου Τσουμένη

Δημοσιεύτηκε στις 3.11.2010

Ποια κέντρα επιχειρούν παραμονές εκλογών να διαμορφώσουν κλίμα αναταραχής και ανασφάλειας στην κοινωνία; Ποιοι επιδιώκουν να διαμορφώσουν ατμόσφαιρα Φαρ Ουέστ στους δρόμους της Αθήνας περιφέροντας νεαρούς που μοιράζουν φακελάκια με μπαρούτι σε ανύποπτους πρεσβευτές των πιο απίθανων χωρών; Από πότε δηλαδή στην Ελλάδα άνοιξε… πόλεμος με το Μεξικό και την Ελβετία και τι ακριβώς διεκδικούν οι φερόμενοι ως «Πυρήνες της Φωτιάς»; Είδατε τον απίστευτο χρόνο μέσα στον οποίο οι αστυνομικοί με τις μοτοσικλέτες κατάφεραν να γραπώσουν στους δρόμους της Αθήνας τους δύο ταχυδρομικούς αποστολείς, ο ένας των οποίων ήταν καταζητούμενος ως ύποπτος συμμετοχής στους «Πυρήνες» και έσπευσαν μάλιστα να υποδείξουν κατά την παράδοση και τις επιστολές βόμβες;
Μετά από όλα αυτά εμείς απορούμε: Πώς συμβαίνει να συμπίπτουν σε μια Πολιτεία που έχει δεσμευθεί για την προστασία του πολίτη, αλλά εμφανίζει προβλήματα στην ασφάλεια των ξένων πρεσβειών, ορισμένες των οποίων δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με τα ελληνικά πράγματα; Πώς συμπίπτουν κατά σατανική συγκυρία όλα αυτά λίγα μόλις 24ωρα πριν από τις αυτοδιοικητικές εκλογές το αποτέλεσμα των οποίων θα καθορίσει τις πολιτικές καταστάσεις, την ώρα που ο πρωθυπουργός πετάει το γάντι πρόωρων βουλευτικών εκλογών, που εγκαλείται ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης για το προβάρισμα της αναδιάρθρωσης του χρέους, που πάνε κι έρχονται οι προβλέψεις Ρουμπίνι περί αναπόφευκτης χρεοκοπίας;
Καθίσταται φανερό πως όλα τούτα τα ετερόκλητα δεν μπορεί να συμπίπτουν τυχαία. Κάποιοι επιδιώκουν να ανακατέψουν την τράπουλα και να διαμορφώσουν ελεγχόμενη ψυχολογία στον ψηφοφόρο, ειδικά των περιφερειακών εκλογών οι οποίες έχουν αναδειχθεί σε δείκτη επιρροής των κυβερνητικών αποφάσεων και των κομμάτων. Οι πολίτες θεωρούμε ότι θα μείνουν ανεπηρέαστοι και θα αποφανθούν με τα δικά τους κριτήρια για τα πρόσωπα, τις θέσεις και τις πολιτικές που τους εκφράζουν και πώς εκτιμούν ένα καλύτερο μέλλον στον τόπο τους.

Ευχάριστη νότα το ξεκίνημα του ΑΟΤ

Του Λάζαρου Τσουμένη

Δημοσιεύτηκε στις 2.11.2010

Τα τελευταία αποτελέσματα του Α.Ο. Τρίκαλα τόσο στο πρωτάθλημα όσο και στο Κύπελλο Ελλάδος αποτέλεσαν μια ευχάριστη νότα σε μια περίοδο που τα γενικότερα προβλήματα συσσωρεύουν βαριά σύννεφα. Όπως διαφαίνεται μέχρι στιγμής η ομάδα έχει αρχίσει να ξεπερνάει την περίοδο προσαρμογής από την άνοδό της και να αποκτά σταθερότητα, μαχητικότητα και σαφώς καλύτερη ψυχολογία. Ειδικά στον αγώνα του κυπέλλου με τον Άρη όσο κι αν είχε με το μέρος της μια σειρά συγκυριών απέδειξε ότι διαθέτει ένα σύνολο ικανό να κοιτάζει τους αντιπάλους στα μάτια χωρίς κανένα σύμπλεγμα κατωτερότητας. Απόδειξη το γεγονός ότι η ομάδα των Τρικάλων στην ρουλέτα των πέναλτι δεν αστόχησε σε καμία προσπάθεια γεγονός που φανερώνει ότι είναι ικανή να φθάνει σε υψηλή αποτελεσματικότητα ανεξαρτήτως του τεχνικού επιπέδου του αντιπάλου. Περαιτέρω η κλήρωση δεν χαμογέλασε και την στέλνει στο Ο.Α.Κ.Α. απέναντι στον Παναθηναϊκό σε μια αναμέτρηση που φέρεται προδικασμένη, αλλά στο ποδόσφαιρο όπως και τη ζωή «ποτέ μη λες: ποτέ».
Η βασική αποστολή της ομάδας πάντως επικεντρώνεται στο πρωτάθλημα όπου πρέπει να πετύχει να πλασαριστεί στην υψηλότερη δυνατή θέση. Και επειδή μια καλή αρχή μπορεί να δώσει ένα σημαντικό αβαντάζ, είναι ενθαρρυντικό ότι βρίσκεται μέσα στους στόχους της. Αρκεί βεβαίως να διαφυλάξει τα νώτα μηδενίζοντας τις απώλειες εντός έδρας και να αποσπάσει βαθμούς μακριά από το γήπεδό της. Όπως διαφαίνεται, πλην ελάχιστων εξαιρέσεων, οι ομάδες βρίσκονται συγκριτικά σε παρόμοιο σχεδόν επίπεδο, οπότε η απόσταση που χωρίζει τους πρωτοπόρους από τους ουραγούς καλύπτεται από ένα – δυο πετυχημένα αποτελέσματα ή το αντίστροφο.
Κλείνοντας τις επισημάνσεις της στήλης θα επαναλάβουμε ότι ο βασικός σχεδιασμός δεν πρέπει να πάψει ποτέ να εστιάζεται στην καλή συνεργασία διοίκησης – προπονητή – ποδοσφαιριστών και στην αξιοποίηση ταλέντων από το τοπικό ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο.

Τα πέναλτι
Κόκε 0-1, Μίνγκας 1-1, Ναφτί άουτ 1-1, Μπριλάκης 2-1, Κάλβο 2-2, Κόρμπος 3-2, Ρονάλντο απόκρουση 3-2, Μπαριέντος 4-2

Στα βήματα του Φειδιππίδη

Του Λάζαρου Τσουμένη

Δημοσιεύτηκε στις 31.10.2010

Άνθρωποι από όλες τις γωνιές του πλανήτη έδωσαν το ραντεβού τους σήμερα το πρωί στον Διεθνή Μαραθώνιο της Αθήνας για να τιμήσουν την επέτειο των 2500 χρόνων από την ηρωική προσπάθεια του Φειδιππίδη να μεταφέρει το μήνυμα της έκβασης για τη Μάχη του Μαραθώνα. Αφήνοντας την τελευταία του πνοή ο αγγελιοφόρος της μυθικής νίκης κατέστη ουσιαστικά το σπουδαιότερη σύμβολο της Ειρήνης. Κάτι που αποκτά βαρύ νόημα και στην εποχή μας που απειλείται από πολεμοκάπηλους όσο και τότε στις αρχές της δεκαετίας του ’60, όταν ο Γρηγόρης Λαμπράκης, ο Έλληνας βαλκανιονίκης που βάδισε στα ίχνη της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών έπεσε τον Μάιο του 1963 στη Θεσσαλονίκη λαβωμένος από το βαρύ κτύπημα του παρακρατικού μηχανισμού και των ξένων μυστικών υπηρεσιών.
Ο γιορταστικός τόνος που δόθηκε στον αγώνα έχει προσελκύσει τα μεγαλύτερα ονόματα του αθλήματος και σημαντικές προσωπικότητες από υπουργούς μέχρι πρίγκιπες που ενδιαφέρονται πρωτίστως να αποδώσουν φόρο τιμής στους πρωτοπόρους του θεσμού καθώς φημίζεται για τους πιο φανατικούς φίλους. Ανάμεσα στους 12.500 δρομείς δεν ήταν δυνατό να μην παρίστανται οι Τρικαλινοί μαραθωνοδρόμοι και δρομείς μεγάλων αποστάσεων οι οποίοι αποτελούν τα τελευταία χρόνια έναν αξιόπιστο και αθόρυβο πρεσβευτή του κλασικού αθλητισμού της πόλης. Ούτε λίγο, ούτε πολύ συνολικά 93 Τρικαλινοί από το Σύλλογο Δρομέων θα δώσουν το παρόν και από αυτούς οι 69 θα τρέξουν στη μαραθώνια διαδρομή των 42.185 μέτρων και οι άλλοι στις παράλληλες διαδρομές των 5.000 και 10.000 χιλιομέτρων.
Εξίσου σημαντικό με τη διοργάνωση είναι το μήνυμα που θα βγει από την εκδήλωση, κυρίως επειδή αποκτά πολλαπλή διάσταση: από το μήνυμα της υπεροχής του πνεύματος της αθηναϊκής δημοκρατίας απέναντι στη στρατιωτική υπεροπλία του Δαρείου, μέχρι την προβολή που εξασφαλίζει η χώρα σε πολιτιστικό και τουριστικό περιεχόμενο, αλλά και την αναγκαιότητα της άθλησης στην καθημερινή ζωή.

Το νόημα του ’40 εμπνέει για πάντα

Του Λάζαρου Τσουμένη

Δημοσιεύτηκε στις 28.10.2010

Εξήντα χρόνια μετά το έπος του ’40 που σήμανε την πρώτη ήττα του φασισμού στην Ευρώπη όπου μετρημένες στα δάχτυλα ήταν οι χώρες που αντιστέκονταν, δεν γνωρίζουμε η υπόμνηση εκείνου του μεγαλείου ποια ακριβώς αισθήματα προκαλεί στον ελληνικό λαό. Όταν ακόμα γίνεται λόγος για απεμπόληση μέρους της εθνικής κυριαρχίας του ελληνικού λαού, όταν υφίστανται οργανωμένες τουρκικές πιέσεις για συγκυριαρχία στο Αιγαίο προς εξυπηρέτηση και των αμερικανικών συμφερόντων, όταν τα ανατολικά σύνορα στην περιοχή του Έβρου έχουν καταστεί διάτρητα από τους λαθρέμπορους και τους εμπόρους ναρκωτικών και έρχεται η FRONTEX να αναλάβει δράση, όταν στο Αιγαίο αλωνίζουν τα σαπιοκάραβα και τα πλωτά φέρετρα με τους άμοιρους μετανάστες.
Όταν συμβαίνουν όλα αυτά πώς δυνάμεθα να σταθούμε αντίκρυ στην ιστορία; Εκείνο που επιβάλλεται είναι να επιμείνουμε και να αναδείξουμε ακόμα περισσότερο τις δύσκολες συνθήκες κάτω από τις οποίες η ιδέα της λευτεριάς και ανεξαρτησίας ενέπνευσε τους εύπορους και εγγράμματους εξίσου με τους μικροεπαγγελματίες και ορεσίβιους να δώσουν μια άνιση αλλά νικηφόρα μάχη πάνω στα χιονισμένα βουνά. Ούτε στιγμή δεν σκέφθηκαν να λιποτακτήσουν, ούτε προσέτρεξαν στην αγορά να εξασφαλίσουν τα τρόφιμά τους. Εκεί στην κακοτράχαλη Πίνδο που ακόμα και σήμερα ο επισκέπτης αισθάνεται δέος, αδυνατεί να εξηγήσει πως είναι δυνατό εκεί να άντεξαν άνθρωποι χωρίς προμήθειες και ιατρική φροντίδα επί μέρες ολόκληρες να αντιστέκονται σαν ελεύθεροι πολιορκημένοι.
Αναλογίζεται κανείς πόσο επίκαιρο καθίσταται το νόημα εκείνου του αγώνα για μια ανεξάρτητη πατρίδα σε αγαστή πορεία με τους γειτονικούς λαούς και ισότιμη σχέση σεβασμού σε διεθνές επίπεδο. Αναλογίζεται την αξία εδραίωσης της ειρηνικής συνύπαρξης πέρα από τα όποια προβλήματα των κρατών, επιτέλους και της κατάργησης όλων των μορφών πολέμου ως μέσο επίλυσης των διαφορών. Αναλογίζεται μια διεθνή κοινωνία ανθρώπων χωρίς βία, αίμα, ναρκωτικά, φτώχεια και ύπουλους εχθρούς…

Ένας ρεμπέτης του Πολυτεχνείου

Του Λάζαρου Τσουμένη

Δημοσιεύτηκε 10.10.2010

Στην Καλαμπάκα, και στη μουσική σκηνή του Αέρινο, εμφανίστηκε πριν λίγες μέρος ένας από τους τελευταίους εκφραστές του ρεμπέτικου, ο Γιάννης Λεμπέσης. Με την πολυμελή ορχήστρα του και ανάμεσά τους καλές φωνές παρουσίασε μια ευρύτατη γκάμα του αυθεντικού ελληνικού τραγουδιού ερμηνεύοντας κομμάτια που σπάνια ακούγονται στις μέρες μας αν και θεωρείται ότι ακόμα εξακολουθούν να εκφράζουν τα βαθύτερα αισθήματα των απλών ανθρώπων μέσα από λιτό στίχο και γνήσια ελληνική μελωδία. Είμαστε άλλωστε πεπεισμένοι πως το ελληνικό λαϊκό τραγούδι και το ρεμπέτικο –αμφότερα είδος προς εξαφάνιση- αποτελούν ατόφια κληρονομιά της αρχαίας ελληνικής μουσικής που πέρασε μέσα από τη βυζαντινή και τη δημοτική μουσική, εμπλουτίστηκε από τα σμυρναίικα δένοντας τον πλούτο της Ανατολής με τον καημό της προσφυγιάς και του βάσανου των ταπεινωμένων που έχασαν τα πάντα στα καταστροφικά οράματα της αστικής τάξης.
Ακούγοντας κανείς το ρεπερτόριο του Λεμπέση υπάρχουν κομμάτια που θα τα θεωρήσει ότι προέρχονται από το παλιό ρεμπέτικο κι όμως έχουν γραφεί από τον ίδιο τα τελευταία χρόνια, ορισμένα μάλιστα έχουν σύνθεση βαθιά κοινωνική, όπως «Όλα είναι μία βιτρίνα», «Τρέμω για το μέλλον», «Το απωθημένο», «Άνθρωποι κι' ανθρωπάκια», «Δεν έχω περιθώρια» και το πιο πρόσφατο «Αναρχικά συνθήματα» με αιχμή τις δυσβάστακτες κοινωνικές συνθήκες και τις αδικίες που υφίσταται ο λαός.
Σημαντικό ρόλο το τελευταίο διάστημα έπαιξε η συνεργασία του με έναν δικό μας καλλιτέχνη, τον Γιώργο Μαργαρίτη, ο οποίος ερμηνεύει ένα τραγούδι στον πρόσφατο δίσκο του και ο Λεμπέσης ξεκαθάρισε ότι τον θεωρεί τον πιο γνήσιο λαϊκό ερμηνευτή στις μέρες μας. Ίσως αυτή η προσέγγιση να οδηγήσει σε μια στενότερη συνεργασία.
Ως επιστέγασμα να αναφέρουμε ότι ο Λεμπέσης, αριστούχος μαθητής και αθλητής στην Εύβοια, αποφοίτησε το 1981 από το Πολυτεχνείο με πτυχίο Μηχανικού. Τον κέρδισε όμως η μουσική και το ρεμπέτικο προς κοινή μας τέρψη.

Πρώτα ελληνικά, μετά τα αγγλικά

Του Λάζαρου Τσουμένη

Δημοσιεύτηκε 21.10.2010

Στην Ελλάδα της χιλιάδων ανέργων νέων όπου ανάμεσά τους βρίσκονται στρατιές πτυχιούχων και κάτοχοι πτυχίων ξένων γλωσσών, στη χώρα που εξακολουθεί να στέλνει μετανάστες τους «εγκεφάλους» της επειδή δεν μπορεί να τους εξασφαλίσει θέση σε κάποιο ερευνητικό κέντρο, στην κοιτίδα όπου διασταυρώθηκαν οι πιο ακμαίοι πολιτισμοί νέα παιδιά χάνονται στα μονοπάτια του διαδικτύου, προκύπτουν τα νεότερα.
Σχεδιάζεται από το υπουργείο η διδασκαλία του μαθήματος της αγγλικής γλώσσας από την πρώτη τάξη του Δημοτικού σχολείου (ήδη έχει ενταχθεί στα ολοήμερα), σε μια ηλικία που ο άνθρωπος πραγματοποιεί τα πρώτα βήματα στη μαθησιακή γνώση – ομιλία οπότε το πρώτο πράγμα που έχει σημασία είναι η διαμόρφωση της επικοινωνίας σε ορθές βάσεις τόσο στο γραπτό όσο και προφορικό λόγο. Πολλοί είναι εκείνοι που εκτιμούν ότι μια δεύτερη γλώσσα από την πρώτη μέρα στο σχολείο θα δυσχεράνει την εκμάθηση και της μητρικής η οποία παρουσιάζει σημαντικές ιδιαιτερότητες ως προς τη γραφή και την ανάγνωση. Φανταστείτε τη μια ώρα τα πρωτάκια να μαθαίνουν να λένε και να γράφουν «Καλημέρα» και την επόμενη «Good morning» και να τους αποτυπώνεται δια βίου αυτή η δίγλωσση αντίληψη των λέξεων, εικόνων και εκφράσεων. Ανάλογα δεν θα επηρεαστεί σταδιακά το υποσυνείδητο του παιδιού με τη διπλή υπόσταση των πάντων;
Εφόσον το υπουργείο αντιμετωπίζει το πρόβλημα απορρόφησης των πτυχιούχων της αγγλικής, καθώς στενεύουν τα περιθώρια απασχόλησης στην ιδιωτική εκπαίδευση, μπορεί να προταχθεί η σωστή εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας και σταδιακά να ενσωματωθεί η πρώτη ξένη γλώσσα, εφόσον δηλαδή το παιδί έχει μυηθεί στη μητρική γλώσσα ως προς τη σημασία των βασικών εννοιών, ώστε να είναι σε θέση να τις ξεχωρίζει. Άλλωστε η ελληνική γλώσσα ούτε και σήμερα μαθαίνεται σωστά στο Δημοτικό από τα παιδιά πλείστα των οποίων όταν φθάσουν να εισαχθούν στο Γυμνάσιο γνωρίζουν πολύ καλύτερα τα αγγλικά γιατί το σύστημα διδασκαλίας τους είναι οργανωμένο και εποικοδομητικό.

Όταν τα εξώφυλλα έγραφαν ιστορία

Του Λάζαρου Τσουμένη

Δημοσιεύτηκε στις 19.10.2010

Ένα φλας μπακ στην εξέλιξη της εκπαίδευσης και της ελληνικής γλώσσας, μέσα από τα ιστορικά δρώμενα που αποτυπώνονται στα σχολικά βιβλία σε συνάρτηση με τις εκάστοτε πολιτικές καταστάσεις αλλά και τα κοινωνικά συστήματα, δίδεται η ευκαιρία να παρακολουθήσει ο επισκέπτης στην έκθεση «100 Χρόνια σχολικό βιβλίο: 1884-1984». Ουσιαστικά πρόκειται για μια αναδρομή στη μορφή της γραφόμενης γλώσσας, όπου το πρώτο που διαπιστώνεται έγκειται στη μακρά διαμάχη Καθαρεύουσας – Δημοτικής, όπου αρχικά οι εκφραστές της μιας, είτε της άλλης ταυτίζονται με τη συντηρητική ή προοδευτική πολιτική παράταξη.
Χαρακτηριστική της νεότερης ιστορίας μας είναι η πρώτη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση στη δεκαετία του ’10 που θα αποδειχθεί προσωρινή και η τραγική κατάληξη με την εντολή τα βιβλία στη Δημοτική «Να καώσι» η οποία αποτέλεσε τον προπομπό της επερχόμενης Μικρασιατικής καταστροφής. Συνάμα παροπλίστηκαν και οι οραματιστές της Δημοτικής Δελμούζος, Γληνός, Τριανταφυλλίδης που διαδραμάτισαν αργότερα ρόλο στυλοβάτη στον εκπαιδευτικό δημοτικισμό, ούτως ή άλλως η φορά δεν ανακόπτεται και θα έλθει η δημοτική παιδεία με τα «Ψηλά Βουνά» του Ζαχαρία Παπαντωνίου να ανοίξει καινούργιους δρόμους.
Μέσα από το πλούσιο υλικό που συγκέντρωσαν οι οργανωτές ο επισκέπτης μπορεί να σχηματίσει εντύπωση για τα πρότυπα της εκπαίδευσης στα δικτατορικά καθεστώτα Μεταξά και Απριλιανών, της αντίστασης κατά των κατακτητών, των χρόνων της πολιτικής εξορίας στις ανατολικές χώρες, του ελληνικού στοιχείου στην Αλβανία, της ομογένειας στην Αμερική, ακόμα και αναγνωστικών από τα πομακοχώρια της Θράκης.
Αφήσαμε τελευταίο το στοιχείο της αίσθησης που αναδύεται στη μνήμη όταν αντικρίζεις το εξώφυλλο κάποιου βιβλίου από τα μαθητικά χρόνια, ένα αναγνωστικό, μια γραμματική, κάποια γεωγραφία. Όλα πείθουν ότι η πρωτοβουλία, η οποία έτυχε και της στήριξης του Μορφωτικού Ιδρύματος της Ένωσης Συντακτών Θεσσαλίας, αποτελεί μια καλή αφορμή να σκεφθούμε και να προτείνουμε πόσο θα προσέφερε η οργάνωση και αξιοποίηση αυτού του υλικού.